Γιορτινή Μελαγχολία – Γιατί; Πως την αντιμετωπίζουμε;

Πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, συνυφασμένα με τη χαρά, την αγάπη και την προσφορά. Η πιο αγαπημένη γιορτή του χρόνου για μικρούς και μεγάλους. Η πόλη βάζει τα γιορτινά της, ανάβει τα πολύχρωμά της φωτάκια και χορεύει σε χαρμόσυνους ρυθμούς. Το πλήθος παθαίνει καταναλωτικό παροξυσμό. Τρέχουμε να αγοράσουμε κάθε λογής στολίδια, δώρα, και τα πιο εκλεπτυσμένα φαγητά. Άλλωστε, μία φορά το χρόνο έρχονται Χριστούγεννα και αυτά σηματοδοτούν τόσα πολλά. Μία πρώτης τάξεως ευκαιρία να ξεφύγουμε από τη ρουτίνα και τις καθημερινές υποχρεώσεις, να χαλαρώσουμε και να έρθουμε πιο κοντά με τους αγαπημένους μας.

Παρ’ όλα αυτά, η μελαγχολία των Χριστουγέννων δεν είναι σπάνια, καθώς επηρεάζει ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού ενώ κάποια άτομα φτάνουν στην κατάθλιψη. Γιατί όμως για κάποιους ανθρώπους οι γιορτινές αυτές μέρες συνοδεύονται από μια μελαγχολική διάθεση;

Η ανθρώπινη φύση είναι συνυφασμένη με την απώλεια. Στη ζωή μας ερχόμαστε συνεχώς αντιμέτωποι με πραγματικές και φανταστικές απώλειες. Η απώλεια των αγαπημένων μας προσώπων, οι χαρούμενες στιγμές που ζήσαμε μαζί τους, τα ξέγνοιαστα παιδικά ή φοιτητικά χρόνια φεύγουν ανεπιστρεπτί. Τις γιορτινές αυτές μέρες η απώλεια αυτή γίνεται εντονότερη, αφού θα θέλαμε να έχουμε δίπλα μας τα άτομα που χάσαμε και αναπολούμε νοσταλγικά τις όμορφες στιγμές μαζί τους.

Ακόμα και τα όνειρα, οι προσδοκίες και οι φιλοδοξίες που είχαμε τις προηγούμενες χρονιές και δεν πραγματοποιήθηκαν έρχονται να προσθέσουν ακόμη μία απώλεια. Σύντομα πλησιάζει το τέλος ή αλλιώς η απώλεια μιας ακόμη χρονιάς και ο καθένας νιώθει την ανάγκη να κάνει τον προσωπικό του απολογισμό. Η ζυγαριά γέρνει εντέλει είτε στα υπέρ είτε στα κατά επηρεάζοντας μας ανάλογα συναισθηματικά.

Παράλληλα, υπάρχουν άτομα τα οποία έχουν βιώσει κάποια τραυματική εμπειρία τις ημέρες αυτές και η υπενθύμισή της  προκαλεί αρνητικά συναισθήματα όπως θλίψη, ευερεθιστότητα και μελαγχολία. Άτομα που έχουν συγκρουσιακές διαπροσωπικές σχέσεις ή έχουν βιώσει πρόσφατα ένα χωρισμό είναι επίσης επιρρεπή στην Χριστουγεννιάτικη μελαγχολία. Επιπρόσθετα, τα άτομα που βρίσκονται μακριά από τους αγαπημένους τους για διάφορους λόγους, όπως οι ασθενείς που βρίσκονται σε κλινικές και νοσοκομεία και οι άνθρωποι που εργάζονται τις γιορτινές ημέρες, βιώνουν εντονότερη τη μοναξιά η οποία γίνεται αφόρητη τις μέρες αυτές, που κάθε άλλο παρά γιορτινές φαντάζουν.

Τέλος, λόγω της εμπορευματοποίησης των Χριστουγέννων γεννώνται υψηλές προσδοκίες σχετικά με τα δώρα, το γιορτινό τραπέζι, την διακόσμηση και την εμφάνιση μας. Μερικοί άνθρωποι βιώνουν έντονο στρες θέτοντας ανέφικτους στόχους που η μη επίτευξή τους τελικά προκαλεί απογοήτευση.

Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την γιορτινή μελαγχολία;

Αρχικά, αποδεχτείτε την! Ως άνθρωποι βιώνουμε τόσο αρνητικά, όσο και θετικά συναισθήματα. Όσο όμως παλεύουμε να εξαφανίσουμε τα αρνητικά συναισθήματα, την ανθρώπινη πλευρά μας δηλαδή, τόσο αυτά δυναμώνουν και μας εξουθενώνουν ψυχικά και σωματικά.

Όταν έχουμε πολύ υψηλές προσδοκίες, σπαταλάμε πολλή από την ενέργεια μας ανησυχώντας για το πως και αν θα μπορέσουμε να τις φτάσουμε και αυτό μας απομακρύνει από το να εστιάσουμε στο πραγματικό νόημα των ημερών. Μειώνουμε λοιπόν τις προσδοκίες μας σε ρεαλιστικά επίπεδα έχοντας εις γνώση μας ότι δεν υπάρχουν τέλειες διακοπές, σχέσεις και φυσικά δεν υπάρχουν τέλειοι άνθρωποι. Επίσης, σημασία δεν έχουν τα δώρα αλλά η πράξη προσφοράς τόσο στα παιδιά μας όσο και στους αγαπημένους μας. Άλλωστε, ο ποιοτικός χρόνος που περνάμε μαζί τους και όχι η υλική αξία των δώρων που θα επιλέξουμε, είναι αυτά που χρειάζονται πραγματικά.

Επιπροσθέτως, είναι σημαντικό να οργανώσουμε ένα καθημερινό πρόγραμμα με ευχάριστες δραστηριότητες ώστε να κινητοποιηθούμε και να περάσουμε τον ελεύθερο μας χρόνο με ανθρώπους και ασχολίες που μας γεμίζουν.  Μπορούμε να προσθέσουμε σε αυτό την κοινωνική προσφορά, μέσω του εθελοντισμού. Προσφέροντας στήριξη στα άτομα που το έχουν ανάγκη, γεμίζουμε με ικανοποίηση και ερχόμαστε πιο κοντά στο πραγματικό πνεύμα των εορτών. Παράλληλα, συνεχίζουμε τις υγιεινές μας συνήθειες όπως γυμναστική, καλή ξεκούραση και διατροφή.

Τα άτομα που είναι επιρρεπή στην κατάθλιψη χρειάζεται να δώσουν ιδιαίτερη σημασία στα πρώτα σημάδια και να τα διαχειριστούν άμεσα πριν διογκωθούν. Γι’ αυτό και είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μην ακυρώνονται οι συνεδρίες με τον ψυχολόγο τις γιορτινές μέρες.

Τέλος, για όλους όσους έχουν κάποιο κοντινό τους άτομο, που στην παρούσα φάση της ζωής του βιώνει οποιασδήποτε μορφής απώλεια, όπως το διαζύγιο ή η απώλεια της εργασίας του, προσκαλέστε το να έρθει μαζί σας ή τηλεφωνήστε του. Ίσως αυτές τις μέρες να έχει περισσότερη ανάγκη την υποστήριξή σας.

Καθώς πλησιάζει το τέλος της φετινής χρονιάς, με όλα τα ωραία ή τα άσχημα που επιφύλασσε για τον καθένα μας, θυμηθείτε.. Κάθε τέλος σηματοδοτεί και μία νέα αρχή. Είναι επιλογή μας να χρησιμοποιήσουμε την γνώση της προηγούμενης χρονιάς κατάλληλα, να κρατήσουμε μόνο αυτά που έχουν σημασία για εμάς και να θέσουμε ο καθένας τους δικούς του προσωπικούς στόχους.

 

Νατάσα Παπαμάρκου

Κλινική Ψυχολόγος – Ψυχολόγος Υγείας


Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>